13.1. Założenia

Problem bezpiecznego nawigowania po pajęczynie został omówiony w rozdziale Bezpieczne nawigowanie.

Spróbuję tutaj opisać jedynie to co dotyczy dostawców informacji, i usług związanych z udostępnianiem danych.

Bezpieczeństwo w tym kontekście rozumiem jako działania mające na celu ochronę udostępniania usług, dbania o autentyczność dostarczanej informacji oraz o zachowanie prywatności i poufności na poziomie wymaganym przez użytkowników.

Istnieje wiele ,,uczonych'' definicji bezpieczeństwa systemów komputerowych. Chyba każda wymienia następujące czynniki opisujące stan bezpieczeństwa systemu teleinformatycznego:

• poufność

• uwierzytelnienie --- zapewnienie autentyczności informacji i osób

• nienaruszalność --- zapewnienie integralności komunikacji

• niezaprzeczalność --- niemożność zaprzecznia faktowi wysłania/odebrania informacji

• kontrola dostępu --- możliwość kontrolowania dostępu poprzez identyfikacje i uwierzytelnienia

• dyspozycyjność --- ograniczanie skutków ataki

Jednocześnie ma to niewiele wspólnego z codzienną, ,,doświadczalną'' praktyką. Definicje te pomocne są w czasie tworzenia polityki bezpieczeństwa, czy szerzej polityki wykorzystania zasobów informatycznych firmy. Na co dzień jednak pozostaje raczej trzymanie się bardziej praktycznych wytycznych --- formułowanych właśnie w takich dokumentach jak polityka bezpieczeństwa, na stworzenie której zwykle jednak nie ma czasu i chęci ;-).

Z punktu widzenia administratora systemu serwer WWW (wraz z innymi czasem potrzebnymi serwisami takimi jak np. SQL, SMTP, FTP czy jakaś forma zdalnego terminala) jest jeszcze jedną usługą którą trzeba zarządzać i kontrolować. Do tego dochodzą jeszcze problemy związane z rozmaitymi aplikacjami wykonywanymi po stronie serwera (CGI, SSI, rozmaite inne ,,server side parsed Language'' takie jak PHP3 lub ASP) oraz problem dostępności usługi z zewnątrz oraz kłopoty związane z jej udostępnianiem. Internet jako ,,sieć sieci'' powoli przestaje istnieć. Powstają sieci prywatne ze strzeżonym wyjściem na zewnątrz i umieszczonym na zewnątrz serwerem informacyjnym/komunikacyjnym.

Z punktu widzenia webmastera (czyli administratora tej konkretnej usługi jaką jest serwer WWW) poza funkcjonowaniem całości serwera istotne są takie elementy jak ciągłość działania kluczowych serwisów, niezawodność i stabilność aplikacji.

Do zadań obydwu należy wymagana prawem i umowami ochrona danych osobowych klientów (,,Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych'') a także zapewnienie odpowiedniej autoryzacji dostępu do zasobów.

Można stwierdzić, że niezależnie od stosunkowo wysokich kosztów dzierżawy powierzchni dyskowej u ISP być może opłacalną jest rezygnacja z własnego serwowania dokumentów i powierzenie tego bardziej fachowym siłom --- mogącym zapewnić nie tylko serwer WWW ale i jakąś formę reasekuracji.

Jeśli jednak nadal jesteś zdecydowany samodzielnie udostępniać swe informacje... spróbuj pamiętać o następujących radach:

• śledź na bieżąco informacje na temat wykrytych przez producenta i użytkowników luk w bezpieczeństwie używanych przez Ciebie systemów operacyjnych. Pomocne mogą być przy tym CERT Advisories oraz listy dyskusyjne i dystrybucyjne takie jak bugtraq, ciac-users, best-of-security czy (w wypadku MS Windows NT) ntbugtraq.

• uruchamiaj jedynie tu usługi które są niezbędne, starając się uruchamiać demony z jak najmniejszymi uprawnieniami

• opracuj i przećwicz instrukcję postępowania w sytuacjach awaryjnych takich jak na przykład:

  utrata danych (z powodu np. awarii jednego dysków)

  włamania na konto administratora, webmastera

  utraty/poważnego uszkodzenia większości sprzętu

  
  
  

• pamiętaj o regularnie wykonywanych kopiach zapasowych bo: ,,Ci, którzy zapominają o przeszłości są na nią skazani'' (George Santayana -- ``Life of Reason'')

• rozważ możliwość umieszczenia całej swej sieci za firewallem (wpuszczając tylko część połączeń) [inna rzecz, że jeśli potrzebujesz na swe wewnętrzne potrzeby takich narzędzi Uniksowych jak NIS czy RPC lub Windowsowych SMB/NetBIOS over TCP bądź DOM jakaś forma filtrowania pakietów na routerze brzegowym jest niezbędna].